Sınav kaygısı, öğrencinin bilgi düzeyinden bağımsız olarak performansını etkileyebilen yoğun bir stres durumudur. Belirli düzeyde kaygı motive edici olabilir; ancak kaygı arttıkça dikkat, odaklanma ve hatırlama becerileri zayıflayabilir.
Öğrenciler çoğu zaman “çalışmadığım için böyleyim” diye düşünür. Oysa sınav kaygısı yaşayan birçok çocuk yeterince hazır olmasına rağmen sınav anında bildiklerini hatırlayamaz.
Sınav Kaygısı Belirtileri Nelerdir?
Sınav kaygısı hem fiziksel hem zihinsel hem de duygusal belirtilerle kendini gösterebilir:
Fiziksel belirtiler:
• Mide bulantısı
• Karın ağrısı
• Baş ağrısı
• Ellerde titreme
• Kalp çarpıntısı
Zihinsel belirtiler:
• Zihnin boşalması
• Dikkat dağılması
• Negatif iç konuşmalar
• “Ya yapamazsam?” düşüncesi
Duygusal belirtiler:
• Ağlama nöbetleri
• Öfke patlamaları
• Umutsuzluk
• Motivasyon kaybı
Bu belirtiler sınav dönemlerinde yoğunlaşıyorsa, durum ciddiye alınmalıdır.
Sınav Kaygısının Altında Ne Yatar?
• Yüksek beklenti
• Mükemmeliyetçilik
• Kıyaslanma
• Başarısızlık korkusu
• Geçmiş olumsuz sınav deneyimleri
Bazı öğrenciler için sınav, yalnızca akademik bir değerlendirme değil; “değerinin ölçüldüğü bir an” haline gelir. Bu algı değişmediği sürece kaygı döngüsü devam eder.
Aileler Ne Yapmalı?
• Sürekli sınav konuşmaktan kaçının
• Çocuğu başkalarıyla kıyaslamayın
• Süreci performans değil emek üzerinden değerlendirin
• “Ne hissediyorsun?” sorusunu daha sık sorun
• Sonuçtan çok sürece odaklanın
________________________________________
Sık Sorulan Sorular (SSS)
Sınav kaygısı kaç yaşında başlar?
İlkokul döneminde başlayabilir, ancak özellikle LGS ve YKS dönemlerinde yoğunlaşır.
Sınav kaygısı tamamen geçer mi?
Doğru destekle yönetilebilir seviyeye iner ve performansı engellemez.
Sınav kaygısı başarıyı düşürür mü?
Yoğun düzeydeyse evet. Düşünme ve hatırlama becerilerini etkileyebilir.
________________________________________
Nevşehir şubemizde sınav kaygısına yönelik yürütülen çalışmalarda; öğrencinin kaygı düzeyini tanıması, olumsuz düşünce kalıplarını dönüştürmesi ve sınav anında duygu düzenleme becerilerini kullanabilmesi hedeflenmektedir. Süreç, hem öğrenci hem aileyi kapsayan bütüncül bir yaklaşımla ele alınmaktadır.